Zapis windykacyjny

Czym jest zapis windykacyjny?

Zapis windykacyjny jest formą rozporządzenia określonym składnikiem majątkowym przez spadkodawcę na wypadek śmierci. Polega na tym, iż w testamencie spadkodawca może postanowić, że oznaczona osoba nabywa przedmiot zapisu z chwilą otwarcia spadku. Do nabycia dochodzi automatycznie z chwilą śmierci spadkodawcy. Zgodnie z kodeksem cywilnym zapis windykacyjny może zostać zrobiony tylko w formie szczególnej, tj. może być umieszczony tylko w testamencie sporządzonym w formie aktu notarialnego.

Testator sporządzając zapis windykacyjny w formie testamentu może ograniczać się wyłącznie do zamieszczenia takiego zapisu. W takim układzie może powstać sytuacja, w której do dziedziczenia dojdą spadkobiercy ustawowi co do pozostałych składników majątkowych nieobjętych zapisem windykacyjnym.

Jeżeli zastanawiasz się jakie są Twoje uprawnienia jako spadkobiercy ustawowego lub testamentowego skontaktuj się z adwokatem w Rzeszowie celem umówienia konsultacji prawnej. 

Różnica między zapisem windykacyjnym a zapis zwykłym

Stając przed decyzją związaną z rozporządzeniem na wypadek spadku zastanawiasz się który zapis wybrać i jaka jest różnica między nimi. W przypadku zapisu zwykłego, z chwilą śmierci spadkodawcy przedmiot zapisu nie przechodzi automatycznie na zapisobiorcę. Nabywa on tylko roszczenie o to, aby spadkobiercy wykonali ciążące na nich zobowiązanie z tytułu zapisu. Zapis zwykły jest prostszy do sporządzenia dla spadkodawcy, ale mniej skuteczny. W przypadku zapisu zwykłego spadkodawca nie ponosi żadnych kosztów w związku z jego ustanowieniem. Może go umieścić w sporządzonym własnoręcznie testamencie.

Zapis windykacyjny – kiedy można odwołać?

Sporządzenie zapisu windykacyjnego wymaga określonych formalności i poniesienia dodatkowych kosztów. Odwołanie takiego zapisu jest znacznie mniej sformalizowane. Każdy testament, w tym testament notarialny zawierający zapis windykacyjny, można odwołać m.in. w ten sposób, że spadkodawca sporządzi inny, nowy testament, w którym zaznaczy, które postanowienia poprzednich testamentów ulegają odwołaniu. Można zatem w testamencie własnoręcznym odwołać w całości bądź części sporządzony wcześniej testament notarialny.

Co może być przedmiotem zapisu windykacyjnego?

Przedmiotem zapisu windykacyjnego mogą być określone w kodeksie cywilnym składniki majątkowe. Są nimi rzeczy oznaczoną co do tożsamości – samochód, nieruchomości, zbywalne prawa majątkowe, przedsiębiorstwo lub gospodarstwo rolne, ustanowienie na rzecz zapisobiercy użytkowania lub służebności.

Zapis windykacyjny jest bezskuteczny, jeżeli w chwili otwarcia spadku przedmiot zapisu nie należy do spadkodawcy albo spadkodawca był zobowiązany do jego zbycia. Zapis windykacyjny nie może być pod warunkiem lub z zastrzeżeniem terminu. Zastrzeżenie warunku lub terminu uczynione przy ustanawianiu zapisu windykacyjnego uważa się za nieistniejące. Jeżeli jednak z treści testamentu lub z okoliczności wynika, że bez takiego zastrzeżenia zapis nie zostałby uczyniony, zapis windykacyjny jest nieważny. Zasady tej nie stosuje się, jeżeli ziszczenie się lub nieziszczenie się warunku albo nadejście terminu nastąpiło przed śmiercią spadkodawcy.

Odpowiedzialność za długi spadkowe

Spadkobierca a tytułu zapisu windykacyjnego otrzymuje zarówno prawa, jaki i obowiązki. Zapisobierca windykacyjny odpowiada za długi spadkowe, a do chwili działu spadku ponosi odpowiedzialność solidarną wraz ze spadkobiercami. Odpowiedzialność ta polega na tym, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna. Spłacenie zaś wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia z długu pozostałych. Wierzyciel może zatem żądać zapłaty tylko od zapisobiercy, przy czym będzie on odpowiadał do wysokości otrzymanego zapisu. Wartość zapisu windykacyjnego oblicza się według stanu oraz cen z chwili otwarcia spadku.

Zapis windykacyjny – jaki zapłacimy podatek?

Zapis windykacyjny podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Obowiązek podatkowy względem zapisobiorcy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, postanowienia częściowego stwierdzającego nabycie przedmiotu zapisu windykacyjnego, zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia lub wydania europejskiego poświadczenia spadkowego. Jeżeli zapisobierca należy do najbliższej dla spadkodawcy rodziny, może on starać się o całkowite zwolnienie od podatku. Jest to możliwe po spełnieniu określonych warunków, których trzeba dopełnić w ustawowym terminie. Kancelaria adwokacka w Rzeszowie pomoże w sprawach spadkowych.

Kancelaria adwokacka

Nasza lokalizacja

ul. 3 Maja 28 35-030 Rzeszów

Godziny otwarcia

Pon. - Pt. 8.00 - 18.00

(17) 300 00 66